Sorularınız için lütfen iletişime geçin.

‘Hayır’ d(iyem)emek

Bir arkadaşınızı düşünün ki, ne zaman insanlar ondan bir ricada bulunsa, her zaman ‘evet’ diyor ve artık insanlar buna o kadar alışmışlar ki, kimse aksini düşünemiyor. Bunun esprisi bile yapılıyor arkadaş grubunda. Herkes onun ‘evet’ diyeceğini bildiği için, ilk gidilen insan o oluyor her zaman. Ancak bu kişinin harcadığı zamanı ve çabaları takdir eden kimse olmadığı gibi, başkaları için bir şey yapmaktan, kendi işlerine zaman bulamıyor… Kendini zayıf hissetmeye başlıyor ve kendine öfkesi gitgide artıyor…

 

Tüm dillerde en zor, en keskin, en olumsuz sözcüğün  ‘hayır’ olduğunu düşünebiliriz… Ve bu yüzden de gerek özel ilişkilerimiz ve arkadaşlıklarımızda, gerekse profesyonel hayatta, bu kelimeyi kullanmaktan kaçınırız.

Peki, neden ‘hayır’ diyemiyoruz?

Bunun en basit sebeplerinden biri, karşımızdaki kişiye, özellikle de sevdiklerimize yardım etmek istememiz. Bunda hiç bir yanlış yok, ancak eğer bir sınır koyamıyorsak ve ‘hayır’ demek istediğimiz halde diyemiyorsak, başkaları için harcadığımız enerji ve saatlerden sonra kendi işlerimiz aksıyorsa ve bu yüzden stres yaşıyorsak, o zaman bu tutumumuzun çok sağlıklı olmadığını söyleyebiliriz. ‘Hayır’ diyemememizin ardındaki sebeplerden bazıları şunlar da olabilir:

  • Kaba olmamak
  • Uyumlu olmak istemek
  • Suçlu hissetmemek
  • Bencil olarak algılanmaktan korkmak
  • Çatışmalardan kaçınmak
  • İlişkimizi bozmaktan korkmak
  • Herkesi memnun etme ihtiyacı hissetmek

Bu sebeplerin hepsinin geçerli bir yanı olabilir, ancak çoğu zaman işler bu kadar siyah-beyaz değil. Eğer başkaları için, kendi hayat dengemiz bozuluyor, daha çok stres yaşıyorsak, ‘hayır’ diyemediğimiz için kendimize kızıyorsak, önceliklerimizi gözden geçirmemizin zamanı gelmiş diyebiliriz.

Nasıl ‘Hayır’diyeceğiz?

Burada hatırlamamız gereken önemli bir nokta var: İletişimin her alanında olduğu gibi bu konuda da  ‘hayır’ sözcüğünü nasıl kullandığımız önemli. İşte size, sıradan bir ‘hayır’ demek yerine kullanabileceğiniz birkaç örnek ifade tarzı:

  • Sana yardım etmek, …. yapmak çok isterdim, ancak…
  • Bu konuda ben sana yardımcı olamayacağım, ama… müsait olabilir belki.
  • Biraz düşünmeme izin verir misin bu konuyu, sana yarın haber veririm.
  • Maalesef benim için hiç uygun değil, ama istersen birlikte başka bir alternatif düşünelim.
  • Bugünlerde çok yoğunum, … çok zamanımı alıyor. … gün sonra uygun olurum, senin için nasıl?

Tüm bu cümle kalıplarının içerisinde bir ‘hayır’ mesajı var, ancak aynı zamanda karşımızdaki kişiye bir empati duyduğumuzu, mümkün olsaydı yardımcı olmayı istediğinizi hissettiriyor. Bu ve benzeri ifadeleri kullanarak hem suçlu hissetmeyiz, hem de karşımızdaki kişiyle ilişkimizi zedelemek endişesinden kurtuluruz. Hayatımızdaki insanlara kendi önceliklerinizin, zamanınızın değerli olduğu mesajını verirsiniz. Bu sizin bencil biri olduğunuz anlamına gelmez.

Eğer sık sık ‘evet’ diyen ve herkesin yardımına koşan biriyseniz, ilk etapta bu yaklaşım, yukarıdaki ifadeleri kullanmak size biraz garip gelebilir. Ancak bir süre denemeye devam ederseniz, kendinizi ve çevrenizdekilerin tepkilerini gözlemlerseniz ‘hayır’ diyebilmek son derece normal gelecektir, hatta kendinizi daha önce olmadığı kadar güçlü hissedebilirsiniz.

Çevrenizdekilerin tepkisinden bahsetmişken, unutmayın ki, sizdeki bu değişim sizin her şeye koşturmanıza alışmış insanların tuhafına gidebilir. Biraz zaman verirseniz ve tutarlı bir duruş sergilerseniz, onlar da sizin yeni tutumunuzu ve sınırlarınızı anlayıp, saygı göstermeyi öğrenebilirler.

 

Leave a Reply